 |
Đồng chí Hà Thị Quế. Ảnh chụp lại |
Bà Hà Thị Quế sinh năm 1921, tại xã Quỳnh Lưu, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình. Trong gia phả, bà là hậu duệ của trạng nguyên và nhà toán học Lương Thế Vinh. Lên 9, 10 tuổi, cô bé Hà Thị Quế chứng kiến bố mình và các đồng chí khác thuyết phục được cả làng xông vào đánh đuổi bọn chức dịch đến thu thóc thuế.
Từ năm 1936 đến 1937, phong trào Mặt trận bình dân lan đến vùng Nho Quan rất mạnh. Những người giả danh thợ mộc, thợ nề lui tới gia đình bà đưa tài liệu bàn bạc công việc với ông, bố và chú ruột để thành lập các đội cứu tế. Cô bé Hà Thị Quế khi ấy đang tuổi trăng tròn được giao công tác giao thông, liên lạc, cùng ông và bố tham gia hoạt động cách mạng. Những bức thư in thạch, những tờ báo bí mật được bà giắt vào cạp quần hay dưới đáy thúng chuyển tới từng địa điểm an toàn. Năm 17 tuổi, với sức trẻ sôi nổi, bà vừa tham gia phường cấy, vừa làm bí thư Hội Phụ nữ phản đế và đoàn thanh niên phản đế, rồi bí thư phụ nữ cứu quốc ở xã. Bà được cử đi học lớp quân sự do Xứ ủy tổ chức. Năm 1941, bà được kết nạp vào Đảng và được cử làm bí thư chi bộ xã.
Tháng 7-1944, bà được điều sang Yên Thế, tham gia ban cán sự tỉnh Đảng bộ Bắc Giang, phụ trách hai huyện Yên Thế, Việt Thế và một phần huyện Lạng Giang. Sau đảo chính Nhật tháng 3-1945, bà đã lãnh đạo việc trừ phỉ, diệt gian, xây dựng LLVT, đẩy mạnh việc luyện tập quân sự, lập đội du kích thoát ly và làm chính ủy. Để đối phó với phong trào cách mạng đang lan rộng, thực dân Pháp cử đến phủ Yên Thế một tên tri phủ. Vừa mới đến nơi, hắn đã cho gọi chánh tổng, nha lại và ra lệnh: “Chúng ta là đàn ông, để thua đàn bà là không được. Tôi và các ông phải cùng nhau trị cho được tên tướng Việt Minh đàn bà, nếu không trị được sẽ đưa Nhật về diệt...”.
Trong Đại hội phụ nữ toàn quốc năm 1950, bà Hà Thị Quế được bầu vào Ban thường vụ Trung ương Hội Phụ nữ cứu quốc, phụ trách công tác nghiên cứu và tổ chức. Bà cũng tham gia Ban chấp hành Hội nông dân cứu quốc, rồi Ban chấp hành Nông thôn và làm Phó ban Nông nghiệp Trung ương. Cho đến nay, những cán bộ của cơ quan Trung ương Hội ngày đầu kháng chiến chống Pháp còn rất nhớ đức tính tận tụy, tháo vát của bà Hà Thị Quế đã tổ chức thành công một đại hội lớn gồm mấy trăm cán bộ của cả nước về họp trong 4 ngày, có nhiều khách mời và đặc biệt có Bác Hồ đến dự. Trong hai đại hội phụ nữ liên tục, bà đều được cử làm Trưởng ban Tổ chức đại hội.
Là mẹ của 6 người con, bà Hà Thị Quế đã khắc phục nhiều khó khăn trong gia đình để đi công tác. Mỗi lần sinh nở xong, nuôi con được ít tháng, bà lại đem con đi gửi ở các gia đình nông dân đến ngày hòa bình lập lại mới tập hợp được các con về đông đủ.
Năm 1960, tại Đại hội Đảng lần thứ III và Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IV, bà Hà Thị Quế được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương và được bầu là Phó ban Kiểm tra Trung ương Đảng khóa III và khóa IV. Năm 1961, tại Đại hội III của Hội LHPN Việt Nam, bà được bầu vào Ban chấp hành Trung ương Hội và là Phó chủ tịch Hội. Liên tiếp trong các nhiệm kỳ Quốc hội từ khóa II đến khóa VI, bà luôn được giao giữ những chức vụ quan trọng. Là người rất quan tâm đến đời sống nhân dân, nhưng sự quan tâm, lo lắng nhất của bà vẫn dành cho chị em phụ nữ. Bà mạnh dạn đề bạt cán bộ nữ, không những nữ nông dân mà cả đội ngũ nữ trí thức. Ngay cả trong các bản tham luận ở Quốc hội hay trong các hội nghị, bà luôn nêu ra yêu cầu cải thiện cuộc sống cho phụ nữ; đồng thời, đấu tranh để phát huy vai trò của người phụ nữ nhằm đưa tỷ lệ phụ nữ tham gia cấp ủy đảng, chính quyền các cấp sao cho xứng đáng với phong trào “ba đảm đang” và trình độ ngày càng nâng cao của họ. Bà là một trong những người đầu tiên mạnh dạn đề nghị Đảng, Nhà nước thực hiện việc sinh đẻ có kế hoạch.
Năm 1963, Đại hội Phụ nữ thế giới họp ở Mát-xcơ-va, bà Hà Thị Quế tham gia với tư cách là Phó chủ tịch Liên đoàn Phụ nữ Quốc tế (từ năm 1962), Trưởng đoàn Phụ nữ miền Bắc Việt Nam. Trong vai trò một đại biểu Quốc hội, bà đã đọc tham luận tố cáo tội ác của đế quốc Mỹ. Nội dung tham luận có đoạn viết: “Chúng tôi là những người mẹ không bao giờ muốn đưa con mình vào vòng chiến tranh khói lửa. Chiến tranh đem lại chết chóc, đau khổ. Việt Nam yêu cầu các nước Anh, Mỹ rút cố vấn quân sự về, không đưa viện trợ và dây thép gai sang để lập đồn bốt chống nhân dân Việt Nam”. Cả hội trường nhiệt liệt hoan nghênh. Sau đó, tham luận của các đoàn đều có ghi thêm phản đối cuộc chiến tranh xâm lược của đế quốc Mỹ ở miền Nam Việt Nam. Tất cả thời gian rỗi ngoài giờ họp, bà cùng các đại biểu tổ chức gặp mặt các đoàn phụ nữ Anh, Pháp, Mỹ. Đoàn nào cũng bày tỏ tình cảm với Việt Nam và thể hiện thái độ ủng hộ hết mình cho đoàn Việt Nam. Nhưng ở bản dự thảo nghị quyết, họ chỉ ghi chung chung là phản đối chiến tranh mà không dám ghi rõ là phản đối cuộc chiến tranh xâm lược của đế quốc Mỹ ở miền Nam Việt Nam. Trước tình thế đó, trách nhiệm của người trưởng đoàn càng thêm nặng nề. Bà đã bỏ phiếu trắng cho dự thảo nghị quyết. Sau đó, bà được Bác Hồ động viên, khen ngợi và mời ăn cơm. Có thể nói, sau Nguyễn Thị Minh Khai, bà Hà Thị Quế là người đã có những đóng góp quan trọng trong hoạt động quốc tế. Bà đã tham gia nhiều cuộc họp ở Áo, Ba Lan, Hung-ga-ri Bun-ga-ri, Mông Cổ, Liên Xô, với tư cách là Phó chủ tịch Liên đoàn Phụ nữ Dân chủ thế giới và cũng là Ủy viên thường vụ Hội đồng Phụ nữ Quốc tế.
Năm 1974, bà Hà Thị Quế được bầu làm Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam. Bà là người phát động phong trào phụ nữ ba đảm đang, phong trào phụ nữ 5 tốt chăm lo sản xuất phát huy kinh tế gia đình và phục vụ tiền tuyến. Không chỉ hoàn thành xuất sắc trách nhiệm xã hội nặng nề, bà Hà Thị Quế cũng là một phụ nữ tuyệt vời trong gia đình. Công việc bận rộn nhưng bà vẫn chăm lo cho gia đình chu toàn.
Năm 1984, bà Hà Thị Quế được Nhà nước cho nghỉ chế độ, song vẫn tích cực tham gia nhiều hoạt động ở cơ sở. Cả cuộc đời sống giản dị, thanh bạch, luôn quan tâm đến mọi người, năng nổ tham gia các phong trào; ở đâu bà Hà Thị Quế cũng được mọi người tin tưởng và yêu mến.
ĐÀO HỒNG (lược thuật)
Theo Trí thức trẻ
web game moi |web game